6.5 Ongedaanmaking wettelijke verdeling

6.5.1 Inleiding

In dit onderdeel wordt beschreven wat de gevolgen zijn wanneer de echtgenoot de wettelijke verdeling ongedaan maakt. Aandacht zal hierbij tevens worden besteed aan de voorlichtende taak van de notaris en de mogelijkheden die hij kan benutten om de afwikkeling van de nalatenschap, na de ongedaanmaking, zo soepel mogelijk te laten verlopen. De inhoud van de akte van ongedaanmaking staat daarbij centraal.
De wettelijke verdeling heeft als gevolg dat de echtgenoot alle goederen, die behoren tot de nalatenschap, van rechtswege verkrijgt en verplicht is tot voldoening van de schulden. Art. 4:18 opent de mogelijkheid voor de echtgenoot (niet de overige erfgenamen) om de wettelijke verdeling geheel ongedaan te maken. Een gedeeltelijke ongedaanmaking is niet mogelijk.

Het gevolg hiervan is dat met terugwerkende kracht (tot het moment van overlijden) een onverdeeldheid ontstaat tussen de echtgenoot en de overige erfgenamen. Was de echtgenoot tot het moment van ongedaanmaking nog alleen beschikkingsbevoegd, door de ongedaanmaking ontstaat met terugwerkende kracht een gezamenlijke beschikkingsbevoegdheid. Logischerwijze zorgt de wet voor een regel van derdenbescherming ten aanzien van vóór de ongedaanmaking van de echtgenoot verkregen rechten en een regeling voor verrekening van reeds door de echtgenoot gedane betalingen van schulden (art. 4:18 lid 2).
Zie over de knelpunten bij ongedaanmaking (en een pleidooi voor verlenging van de driemaandstermijn) ook Blokland, preadvies KNB 2006, p. 34-43.

6.5.1.1 Korte (verval)termijn; inschrijving boedelregister

Omdat de ongedaanmaking grote gevolgen heeft voor de beschikkingsbevoegdheid ten aanzien van de goederen van de nalatenschap en de positie van zowel de overige erfgenamen als de schuldeisers ten aanzien van de schulden van de nalatenschap heeft de wetgever ervoor gekozen de ongedaanmaking slechts gedurende een korte termijn mogelijk te maken: binnen 3 maanden na overlijden moet de bevoegdheid tot ongedaanmaking zijn uitgeoefend.

Om toegang te krijgen tot deze pagina, moet u een abonnement nemen.